سوم حوت ۱۳۵۸ در حافظه تاریخی مردم افغانستان روزی است که کابل، این شهر خاموش اما بیدار، با فریاد «الله اکبر» لرزید. در فضایی که سایه اشغال نظامی اتحاد شوروی و حاکمیت مزدوران ان زیر نام حزب دموکراتیک خلق افغانستان و ظلم ودقتل و کشتار مرردم توسط وطن فروشان خلقی و پرچمی ان بر سر کشور سنگینی میکرد، مردم عادی، دانشجویان، متدینان و آزادی خواهان بی آنکه سلاحی در دست داشته باشند، به خیابان ها آمدند تا اعتراض خود را به اشغال و سرکوب اعلام کنند.

آن روز، سلاح معترضان قلم و کنابچه بود، نه تفنگ و مرمی. اما پاسخ رژیم کمونیستی مزدور وقت و نیروهای ضد امنیت کشور ، گلوله و زندان بود. شاهدان عینی از کشته شدن و بازداشت صدها نفر سخن میگویند. کوچه های کابل شاهد صحنه هایی شد که در آن، جوانان بی سلاح در برابر قدرت نظامی ایستادند و بهای این ایستادگی را با جان و آزادی خود پرداختند.

قیام سوم حوت تنها یک اعتراض شهری نبود. این رویداد به نمادی از مقاومت مردمی در برابر اشغال تبدیل شد و در شکل گیری روحیه ایثار و مبارزه در سراسر کشور نقش داشت. بسیاری آن را یکی از نقاط عطفی میدانند که روحیه ای قیام و جهاد را در ولایات مختلف توسعه داد و مبارزات پراکنده را به جریان گسترده تری پیوند داد.

ویژگی مهم این قیام آن بود که رنگ قوم، زبان یا منطقه خاصی نداشت. فریادی بود برخاسته از باور دینی و حس استقلال طلبی مردمی که نمیخواستند سرنوشت شان در دست غلامان وطنفروش و در بیرون از مرزهای شان تعیین شود. این وحدت معنوی، سرمایه بزرگی بود که با جهاد و پایمردی مردم مسلمان افغانستان تا مرز سرنگونی کمونیزم و شکست قوای شوروی ادامه یافت.

از منظر تاریخی، سوم حوت را میتوان جلوه ای از تقابل اراده مردمی با ساختارهای تحمیلی دانست. در نهایت، سال ها بعد، تحولات سیاسی بزرگ در منطقه و جهان، از جمله شکست نیروهای اشغالگر شوروی در افغانستان و فروپاشی اتحاد شوروی، صفحه تازه ای در تاریخ گشود. .

امروز، یاد سوم حوت برای بسیاری تنها یادآور یک روز خونین نیست، بلکه یادآور مسئولیتی است که نسل ها در برابر آزادی، عدالت و استقلال دارند. این روز، روایت ایمان در برابر قدرت نظامی، و قیام مردمی با دست خالی در برابر اشغالگران است

قیام این رپز تاریخی را گرامی میداریم و به شهدای این قیام دعای خیر می نمائیم.